3. ภาษา
ภาษามอญเป็นภาษาที่มีโครงสร้างไม่ซับซ้อน ลักษณะของประโยคเรียงลำดับในแบบ
ประธาน กิริยา กรรม คำกิริยาไม่มีการผันรูปเพื่อแสดงกาลมาลา หรือวาจกใดๆ ภาษามอญ
นั้น มีตัวอักษรเป็นของตัวเอง ตัวอักษรมอญเป็นตัวอักษรที่มาจากตัวอักษรของทางอินเดีย
ตอนใต้ ชาวมอญมีบันทึกตัวเขียนและวรรณคดีมากมาย บันทึกภาษามอญนั้น มอญมีมาตั้ง
แต่พุทธศตวรรษที่ 12 ชาวมอญบางกระดี่ยังคงรักษาความสามารถในการใช้ภาษามอญ
อย่างเหนียวแน่น ภาษาพูดยังคงเอกลักษณ์ของชาวมอญ ถึง 80 %
4.
ความเชื่อ ค่านิยมศาสนา
ชาวมอญส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ นิกายเถรวาท นอกจากนับถือศาสนาแล้ว
ชาว
มอญยังนับถือผีอีกด้วย โดยเชื่อว่าผีที่ดีจะช่วยเหลือในเรื่องเดือดร้อน ผีของชาวมอญจะ
ปรากฏในรูปลักษณ์เป็นพืช สัตว์ สิ่งของ เป็นต้นว่า ผีงู ผีมะพร้าว ผีไก่ ผีเต่า
และผีผ้า
ความเชื่อในชุมชนมอญบางกระดี่
ที่พบ ได้แก่
- เด็กเล็กทั้งชายและหญิงจ้องต้องไว้ผมจุก ตั้งแต่ 2-3 ขวบ จนกระทั่งเข้าโรงเรียนจึงจะ
จัดพิธีโกนจุก
- การทรงเจ้าและเจ้าแม่ โดย ชาวบ้านจะนับถือผีบ้าน ผีเรือนและเจ้าแม่หัวละหาน
ซึ่งเป็น
เจ้าที่บริเวณชุมชน ชาวบ้านจะทำการทรงเจ้าโดยคนทางเจ้าจะเป็นผู้หญิงหรือผู้ชายก็ได้
การเป็นคนทรงไม่มีการสืบทอดกันทางสายเลือด จะมีเกณฑ์คัดเลือกคือผู้นั้นต้องอยู่ในศีล
ธรรม หรือชาวบ้านเรียกกันว่าเป็น คนสะอาด (ถ้าไม่มีครอบครัวก็จะดี)
- ความเชื่อ: ที่เกี่ยวกับสถาปัตยกรรมที่อยู่อาศัย
การปลูกเรือนแบบปลูกขวางแม่น้ำ ("มอญขวาง") หันหน้าบ้านไปทางทิศเหนือ
มีบันไดลงทางทิศเหนือเพื่อสะดวกในการเคลื่อนศพออกจากเรือน เพราะถือว่า
ถ้ามี
คนตายเกิดขึ้นในบ้าน เวลาจะนำศพออกจากบ้านต้องนำศพออกจากเรือนทางทิศเหนือเสมอ
ซึ่งเป็นทิศที่อยู่ตรงข้ามกับหัวนอน
- ความเชื่อเรื่องการอยู่แบบเครือญาติ ทำให้วางตำแหน่งของบ้านที่สุดเขตพื้นที่ไปทางทิศ
เหนือ และสุดเขตทางทิศใต้ เพื่อเว้นพื้นที่ตรงกลางไว้ให้ลูกหลานซึ่งเป็นการกีดกันไม่ให้
ผู้อื่นรุกล้ำพื้นที่
- ความเชื่อของระดับพื้นในบ้านทำให้ กิจกรรมต่างประเภทกันในพื้นที่โถงเดียวกัน
แบ่ง
แยกด้วยความต่างระดับของพื้นเรือน จากความเชื่อที่ว่าห้องผีบรรพบุรุษต้องอยู่สูงกว่า
ห้องอื่นก็คือ ห้องนอนเจ้าของบ้าน และโถงหน้าบ้านจะเป็นระดับที่สอง ห้องแต่งตัวที่มี
เสื้อผ้าผู้หญิงจะอยู่ระดับต่ำกว่า และห้องครัวอยู่ต่ำสุด นอกจากนั้นก็จะพิจารณาถึงสภาพ
อากาศ ภูมิอากาศ และอื่นๆ
ค่านิยม
ของชาวบางกระดี่ คือการทำบุญ เพราะเชื่อว่า ทำบุญมากๆ ชาติหน้าจะพบความสุขความเจริญ

